No: 1136 Kabul Tarihi:
19.03.1969 Tertip: 22.01.1962 sonrası
Resmi Gazete Tarihi, Sayı: 07.04.1969 - 13168
Düstur: Tertip:
5 Cilt: 8
Sayfa: 1694
Özel Mevzuat:
İcra ve İflas Mevzuatı; Sosyal
Sigorta Mevzuatı; Avukatlık Mevzuatı
BİRİNCİ KISIM
Avukatlık ve Avukat
Avukatlığın Mahiyeti:
Madde 1-
Avukatlık, kamu hizmeti
ve serbest bir meslektir.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/1. mad.) Avukat yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız
savunmayı serbestçe temsil eder.
Avukatlığın Amacı:
Madde 2-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/2. mad.) Avukatlığın amacı; hukuki münasebetlerin düzenlenmesini,
her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun
olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her
derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve
kurumlar nezdinde sağlamaktır.
Avukat bu amaçla hukuki
bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına
tahsis eder.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/2. mad.) Yargı organları, emniyet makamları, diğer kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri, özel ve kamuya ait bankalar,
noterler, sigorta şirketleri ve vakıflar avukatlara görevlerinin yerine
getirilmesinde yardımcı olmak zorundadır. Kanunlarındaki özel hükümler
saklı kalmak kaydıyla, bu kurumlar avukatın gerek duyduğu bilgi ve
belgeleri incelemesine sunmakla yükümlüdür. Bu belgelerden örnek
alınması vekaletname ibrazına bağlıdır. Derdest davalarda müzekkereler
duruşma günü beklenmeksizin mahkemeden alınabilir.
İKİNCİ KISIM
Avukatlık Meslekine Kabul
Avukatlığa Kabul Şartları:
Madde 3- (Değişik: 30.01.1979 -
2178/1. mad.)
Avukatlık mesleğine kabul
edilebilmek için:
a) Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşı olmak,
b) Türk hukuk
fakültelerinden birinden mezun olmak veya yabancı memleket hukuk fakültesinden
mezun olup da Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan
derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak,
c) Avukatlık
stajını tamamlayarak staj bitim belgesi almış bulunmak,
e) Levhasına
yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahı bulunmak,
f) Bu
Kanuna göre avukatlığa engel bir hali olmamak gerekir.
İstisnalar:
Madde 4- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/4. mad.)
Adli,
idari ve askeri yargı hakimlik ve savcılıklarında, Anayasa Mahkemesi raportörlüklerinde,
Danıştay üyeliklerinde, üniversiteye bağlı fakültelerin hukuk bilimi dersleri
dalında profesörlük, doçentlik, yardımcı doçentlik görevlerinde dört yıl,
kamu kurum ve kuruluşlarının hukuk müşavirliği görevinde on yıl süre ile
hizmet etmiş olanlarda 3 üncü maddenin ( c ) ve (d)
bentlerinde yazılı koşullar aranmaz.
Türk vatandaşları ve Türk
uyruğuna kabul olunanlardan yabancı hukuk fakültelerinden mezun olup da,
geldikleri yerde dört yıl süreyle mahkemelerin her derecesinde hakimlik,
savcılık veya avukatlık yapmış ve avukatlığı meslek edinmiş bulunanlar,
3 üncü maddenin (b) bendinde yazılı olduğu biçimde Türk hukuk
fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden usulüne uygun
olarak yapılan sınavlarda başarı göstermiş ve ayrıca Türkçe’yi iyi bilir
oldukları da bir sınavla anlaşılmış olmak kaydıyla, 3 üncü maddenin ( c)
ve (d) bentlerinde yazılı koşulların dışında tutulurlar.
Birinci ve ikinci fıkrada
gösterilenlerin baro levhasına yazılmasında, 17 nci maddenin (1) ve (2)
numaralı bentlerinde yazılı belgelerden başka sicil özetlerinin onanmış
bir örneğinin de verilmesi gereklidir.
Avukatlığa Kabulde Engeller:
Madde 5-
Aşağıda yazılı durumlardan
birinin varlığı halinde, avukatlık mesleğine kabul istemi reddolunur:
a) (Değişik:
02.05.2001 - 4667/5. mad.) Taksirli suçlar hariç kesinleşmiş bir kararla
iki yıldan fazla hapis veya bir yıldan fazla ağır hapis cezasıyla veya
basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı
suçlarla istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, ihaleye fesat
karıştırmak suçlarından biri ile hüküm giymiş olmak,
b) (Değişik:
22.01.1986 - 3256/2. mad.) Kesinleşmiş bir disiplin kararı sonucunda hakim,
memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak,
c) Avukatlık
meslekine yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmak,
d) Avukatlık
mesleki ile birleşemeyen bir işle uğraşmak,
e) Mahkeme kararı
ile kısıtlanmış olmak,
f) İflas
etmiş olup da itibarı iade edilmemiş bulunmak (Taksiratlı ve hileli müflisler
itibarları iade edilmiş olsa dahi kabul olunmazlar),
g) Hakkında
aciz vesikası verilmiş olup da bunu kaldırmamış bulunmak,
h) Avukatlığı
sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malul olmak.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/5. mad.) Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan yüz kızartıcı
suçlardan biri ile hüküm giymiş olanların cezası ertelenmiş, paraya
çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmezler.
(Değişik:22.01.1986 -
3256/2. mad.) Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan
birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde,
avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna
kadar bekletilmesine karar verilebilir.
Şu kadar ki, ceza
kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri
çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır.
Baroya Yazılma İstemi:
Madde 6- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/6. mad.)
Avukatlık sınavını
başarmış olanlar veya 4 üncü maddedeki koşulları taşıyanlar
başvurdukları yer barosu levhasına yazılmalarını dilekçe ile
isteyebilirler.
Karar:
Madde 7-
Baro yönetim kurulu,
levhaya yazılma istemi hakkında başvurma dilekçesinin varış tarihinden
itibaren bir ay içinde gerekçeli olarak karar vermekle ödevlidir.
Süresi içinde karar
verilmediği takdirde, adayın avukatlığa kabul istemi reddedilmiş
sayılır. Bu halde aday bir aylık sürenin bitiminden itibaren onbeş gün
içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. İtiraz üzerine 8 inci
madde hükmü kıyas yolu ile uygulanır.
Redde veya Kovuşturma Sonuna Kadar
Beklenmesine Dair Karara İtiraz:
Madde 8-
Baro Yönetim Kurulu,
avukatlığa kabul istemini reddettiği veya kovuşturma sonuna kadar
beklenmesine karar verdiği takdirde bunun gerekçesini kararında
gösterir. Gerekçeli karar adaya tebliğ olunur.
Aday, bu karara karşı,
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde, kararı veren baro
vasıtasıyla Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. Baro tarafından
adaya, itiraz tarihini tespit eden bir belge verilir. Bu belge hiçbir
vergi, harç ve resme tabi değildir.
Türkiye Barolar Birliği,
itiraz üzerine dosya üzerinde gerekli incelemeleri yaptıktan sonra,
itirazı kabul veya reddeder. Türkiye Barolar Birliği itiraz tarihinden
itibaren bir ay içinde bir karar vermezse, itiraz reddedilmiş sayılır.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/7. mad.) Baro yönetim kurullarının adayın levhaya yazılması
hakkındaki kararları, karar tarihinden itibaren onbeş gün içinde Türkiye
Barolar Birliğine gönderilir. Türkiye Barolar Birliği kararın kendisine
ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde uygun bulma veya bulmama
kararını ve itirazın kabul veya reddi hakkındaki kararlarını onaylamak
üzere karar tarihinden itibaren bir ay içinde Adalet Bakanlığına
gönderir. Bu kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren iki
ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya karar onaylandığı takdirde
kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı kararları bir daha
görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye Barolar
Birliğine geri gönderir. Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye Barolar
Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği
takdirde onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye
Barolar Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir.
Baro yönetim kurulunun,
avukatlığı kabul isteminin reddi veya kovuşturma sonuna kadar beklenmesi
hakkındaki kararları, süresi içinde itiraz edilmediği takdirde
kesinleşir.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/7. mad.) Adalet Bakanlığının dördüncü fıkra uyarınca verdiği
kararlara karşı, Türkiye Barolar Birliği, aday ve ilgili baro; Adalet
Bakanlığının uygun bulmayıp bir daha görüşülmek üzere geri göndermesi
üzerine Türkiye Barolar Birliğince verilen kararlara karşı ise, Adalet
Bakanlığı, aday ve ilgili baro idari yargı merciine başvurabilir.
Barolar, kesinleşen
kararları derhal yerine getirmeye mecburdurlar.
Avukatlık Ruhsatnamesi ve Yemin:
Madde 9-
Avukatlık meslekine kabul
edilen adaya, ilgili baro tarafından bir ruhsatname verilir.
Avukatlığa kabul,
ruhsatnamenin verildiği andan itibaren hüküm ifade eder.
Aday böylece avukatlığa
kabul edildikten sonra (Avukat) unvanını kullanmak hakkını kazanır.
Durum Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
(Değişik: 13.01.2004 -
5043/1. mad.) Ruhsatnameler ve avukat kimlikleri Türkiye Barolar Birliği
tarafından tek tip olarak bastırılır ve düzenlenir. 8 inci maddenin
dördüncü fıkrasında belirtilen şekilde Türkiye Barolar Birliği Yönetim
Kurulunca uygun bulma kararı verildiğinde ruhsatnameler Birlik Başkanı
ve ilgili Baro Başkanı tarafından imzalanır. Avukat kimlikleri, tüm
resmi ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmi kimlik
hükmündedir.
Mesleğe kabul edilen avukata
ruhsatname verilirken, baro yönetim kurulu önünde aşağıdaki şekilde and
içtirilir:
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/8. mad.) Hukuka, ahlaka, mesleğin onuruna ve kurallarına uygun
davranacağıma namusum ve vicdanım üzerine andiçerim.
Avukatın
andiçtirildiği, andın metnini de kapsayan bir tutanağa bağlanır ve
ilgilinin dosyasında saklanır. Tutanak baro yönetim kurulu üyeleri ile
birlikte andiçen avukat tarafından imzalanır.
Ret Kararının Bildirilmesi:
Madde 10-
Avukatlık meslekine kabul
edilmek için baroya başvuran bir adayın bu isteminin reddine veya
kovuşturma sonuna kadar beklenmesine dair kararlar kesinleşince, ilgili
baro, adayın adını diğer barolara ve Türkiye Barolar Birliğine bildirir.
Bu halde, ret ve bekleme sebepleri ortadan kalkmadıkça, hiçbir baro o
kimseyi levhasına yazamaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yasak Haller
Avukatlıkla Birleşemeyen İşler:
Madde 11-
Aylık, ücret, gündelik
veya kesenek gibi ödemeler karşılığında görülen hiçbir hizmet ve görev,
sigorta prodüktörlüğü, tacirlik ve esnaflık veya meslekin onuru ile
bağdaşması mümkün olmayan her türlü iş avukatlıkla birleşemez.
Avukatlıkla Birleşebilen İşler:
Madde 12- (Değişik: 22.01.1986 -
3256/3. mad.)
Aşağıda, sayılan işler 11 inci
madde hükmü dışındadır:
a) Milletvekilliği,
il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliği,
b) (Değişik:
02.05.2001 - 4667/9. mad.) Hukuk alanında profesör ve doçentlik,
c) Özel hukuk
tüzelkişilerinin hukuk müşavirliği ve sürekli avukatlığı ile bir avukat
yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık,
d) Hakemlik,
tasfiye memurluğu, yargı mercilerinin veya adli bir dairenin verdiği herhangi
bir görev veya hizmet,
e) Kamu iktisadi
Teşebbüsleri Hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede başka iş veya
hizmetle uğraşmaları yasaklanmamış bulunmak şartıyla; bu Kanun Hükmünde
Kararnamenin kapsamına giren İktisadi Devlet Teşekkülleri, kamu iktisadi
kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri
ve iktisadi Devlet Teşekkülleri ile Kamu İktisadi kuruluşları dışında kalıp
sermayesi Devlete ve diğer kamu tüzelkişilerine ait bulunan kuruluşların
yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği, denetçiliği,
f) Anonim,
limited, kooperatif şirketlerin ortaklığı, yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği
ve denetçiliği ve komandit şirketlerde komanditer ortaklık,
g) Hayri, ilmi
ve siyasi kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği,
h) Gazete ve
dergi sahipliği veya bunların yayım müdürlüğü.
Milletvekilleri hakkında,
3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler
Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/9. mad.) (e) bendinde gösterilenlerin, Hazinenin, belediye ve özel
idarelerin, il ve belediyelerin yönetimi ve denetimi altında bulunan
daire ve kurumların, köy tüzel kişiliklerinin ve kamunun hissedar olduğu
şirket ve kuruluşların aleyhinde; il genel meclisi ve belediye meclisi
üyelerinin de bağlı bulundukları tüzel kişilerin ve yüksek öğretimde
görevli profesör ve doçentlerin yüksek öğretim kurum ve kuruluşları
aleyhindeki dava ve işleri takip etmeleri yasaktır.
Bu yasak, avukatların
ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da kapsar.
Bir kadroya bağlı olarak
aylık veya ücreti Devlet, il veya belediye bütçelerinden yahut Devlet,
il veya belediyelerin yönetimi ve denetimi altındaki daire ve müessese
yahut şirketlerden verilen müşavir ve avukatlar, yalnız bu daire,
müessese ve şirketlere ait işlerde avukatlık yapabilirler.
Avukatın Hakim veya Savcı İle
Hısımlık veya Evlilik Münasebeti:
Madde 13-
Bir hakim veya Cumhuriyet
Savcısının eşi, sebep veya nesep itibariyle usul ve füruundan veya
ikinci dereceye kadar (Bu derece dahil) hısımlarından olan avukat, o
hakim veya Cumhuriyet Savcısının baktığı dava ve işlerde avukatlık
edemez.
Bazı Görevlerden Ayrılanların
Avukatlık Edememe Yasağı:
Madde 14-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/10. mad. İptal: Anayasa Mahkemesinin 2001/309 Esas, 2002/91 Karar
sayılı ve 15.10.2002 tarihli kararı ile iptal edilmiştir. İptal hükmünün
kararın Resmi Gazete’de yayımlandığı 12.11.2003 tarihinden itibaren bir
yıl sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır.) Emeklilik veya istifa
gibi sebeplerle görevlerinden ayrılan adli, idari ve askeri yargı hakim
ve savcılarının son beş yıl içinde hizmet gördükleri mahkeme veya
dairelerin yargı çevresinde, görevden ayrılma tarihinden itibaren iki
yıl süre ile avukatlık yapmaları yasaktır.
Yukarıki fıkra hükmü
Anayasa Mahkemesi üyeleri ve Yüksek Mahkemeler hakimleri hakkında da
uygulanır.
(Değişik: 22.01.1986 -
3256/4. mad.) Devlet, belediye, il özel idare ve Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Hakkında 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamına
giren iktisadi Devlet Teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları ve
bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerinde çalışanlar,
buralardan ayrıldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmeden ayrıldıkları
idare aleyhine dava alamaz ve takipte bulunamazlar.
(Ek: 01.04.1981 - 2442/1.
mad.) Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı, İkinci Başkanı, Daire
Başkanları ve Üyeleri, Milli Savunma Bakanlığı Askeri Adalet İşleri
Başkanı, Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanı, Genelkurmay Adli Müşaviri,
sıkıyönetim adli müşavirleri ve sıkıyönetim askeri mahkemelerinde
görevli hakim ve savcılar ile yardımcıları, başka hizmetlere atanmış
olsalar bile anılan görevlerden ayrıldıkları tarihten itibaren üç yıl
süre ile sıkıyönetim askeri mahkemelerinde avukatlık yapamazlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Staj
Genel Olarak:
Madde 15- (Değişik: 30.01.1979 -
2178/4. mad.)
Avukatlık stajı bir
yıldır. Stajın bu kısmında yer alan hükümler uyarınca ilk altı ayı
mahkemelerde ve kalan altı ayı da en az beş yıl kıdemi olan (bu beş
yıllık kıdem hesabına Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı hizmette geçen
süreler de dahildir.) bir avukat yanında yapılır.
Stajın hangi mahkeme ve
adalet dairelerinde, ne surette yapılacağı yönetmelikte gösterilir.
Aranacak Şartlar:
Madde 16- (Değişik:
02.05.2001 - 4667/11. mad.)
3 üncü maddenin (a), (b)
ve (f) bentlerinde yazılı koşulları taşıyanlardan, stajyer olarak
sürekli staj yapmalarına engel işleri ve 5 inci maddede yazılı engelleri
bulunmayanlar, staj yapacakları yer barosuna bir dilekçe ile
başvururlar.
Dilekçeye Eklenecek Belgeler:
Madde 17-
16 ncı madde gereğince
verilecek dilekçeye, aşağıda gösterilen belgeler eklenir.
1. Kanunun aradığı
şartlara ilişkin belgelerin asılları ile onanmış ikişer örneği,
2. Adayın 3
üncü maddenin (f) ve 5 inci maddenin (a) bendlerinde yazılı halleri bulunmadığını
gösteren bildiri kağıdı,
3. Yanında staj
göreceği avukatın yazılı muvafakati,
4. Adayın ahlak
durumu hakkında, o baroya yazılı iki avukat tarafından düzenlenmiş tanıtma
kağıdı.
Bu belgelerin birer
örneği baro başkanı tarafından onaylanarak Türkiye Barolar Birliğine
gönderilir. Diğer örnek veya asılları barodaki dosyasında saklanır. 22
nci maddenin 2 ve 3 üncü fıkralarında yazılı hallerde, adayın yanında
staj göreceği avukatın yazılı muvafakatine ait belge aranmaz.
(Ek: 22.01.1986 - 3256/5.
mad.) Staj isteminde bulunan tarafından verilen bildiri kağıdının hilafı
ortaya çıktığı takdirde; aday hakkında Türk Ceza Kanununun 528 inci
maddesine göre ceza tayin olunur.
İstemin İlanı:
Madde 18-
Adayın istemi, yukarıdaki
maddede yazılı hususlarla birlikte, istem tarihinden itibaren on gün
içinde baronun ve adalet dairesinin uygun bir yerinde onbeş gün süre ile
asılarak ilan olunur.
Her avukat veya stajyer
yahut diğer ilgililer, bu süre içinde, adayın stajyer listesine
yazılmasına itirazda bulunabilirler. Şu kadar ki, itirazın
incelenebilmesi, açık delil veya vakıaların gösterilmiş olmasına
bağlıdır.
Rapor:
Madde 19-
Baro başkanı, istemin
ilanından önce, baroya bağlı avukatlardan birini adayın gerekli
nitelikleri taşıyıp taşımadığını ve avukatlıkla birleşmeyen bir işle
uğraşıp uğraşmadığını araştırarak bir rapor düzenlemek üzere
görevlendirir.
Görevlendirilen avukat,
raporu en geç onbeş gün içinde baroya vermekle yükümlüdür.
Karar:
Madde 20-
Baro yönetim kurulu,
itiraz süresinin bitmesinden itibaren bir ay içinde, 19 uncu maddede
yazılı raporu da göz önünde tutarak, adayın stajyer listesine yazılıp
yazılmaması hakkında gerekçeli bir karar verir. Karar ilgiliye tebliğ
edilmekle beraber, bir örneği de incelenmek üzere dosyası ile birlikte o
yer Cumhuriyet Savcılığına verilir.
Bu karar aleyhine baro
yönetim kurulu üyeleri karar tarihinden, o yer Cumhuriyet savcısı
kararın kendisine verildiği, ilgili ise kararın kendisine tebliğ
edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine
itiraz edebilirler.
Birinci fıkrada yazılı
süre içinde bir karar verilmemiş olması halinde talep reddedilmiş
sayılır. Bu takdirde, bir aylık sürenin bitiminden itibaren onbeş gün
içinde aday Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/12. mad.) Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine verdiği
kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde
Bakanlıkça karar verilmediği veya karar onaylandığı takdirde kesinleşir.
Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı kararları bir daha görüşülmek
üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye Barolar Birliğine geri
gönderir. Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye Barolar Birliği Yönetim
Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde onaylanmış,
aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar Birliği
tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/12. mad.) Adalet Bakanlığının yukarıdaki fıkra uyarınca verdiği
kararlara karşı, Türkiye Barolar Birliği, aday ve ilgili baro; Adalet
Bakanlığının onaylamayıp geri göndermesi üzerine Türkiye Barolar
Birliğinin verdiği kararlara karşı ise, Adalet Bakanlığı, aday ve ilgili
baro idari yargı merciine başvurabilir.
Stajın Başlangıcı:
Madde 21-
Avukatlık stajı listeye
yazılma ile başlar. İtiraz yazılmayı durdurur.
Yanında Staj Yapılacak Avukat:
Madde 22-
Avukat yanında staja
başlayabilecekleri Cumhuriyet savcılığınca baroya bildirilenler, evvelce
dilekçelerinde gösterdikleri ve muvafakatini aldıkları avukat yanında
staja başlarlar.
Baro başkanının isteği
veya ilgililerin başvurması üzerine, baro yönetim kurulu, stajın
dilekçede gösterilenden başka bir avukat yanında yapılmasına karar
verebilir.
17 nci maddenin 3 üncü
bendinde yazılı belgeyi almak imkanını bulamayan adayların hangi avukat
yanında staj göreceğini baro başkanı tayin eder.
Avukat, ikinci ve üçüncü
fıkralardaki hallerde stajyeri kabul zorunluluğundadır.
Stajın Yapılması ve Stajyerin
Ödevleri:
Madde 23- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/13. mad.)
Staj kesintisiz olarak
yapılır. Stajyerin haklı nedenlere dayanarak devam etmediği günler,
engelin kalkmasından sonraki bir ay içinde başvurduğu takdirde, mahkeme
stajı sırasında Adalet Komisyonu, avukat yanındaki staj sırasında ise
baro yönetim kurulu kararı ile tamamlattırılır. Stajın yapıldığı yere
göre adalet komisyonu başkanı ve baro başkanı, haklı bir engelin
bulunması halinde yanında staj yaptığı avukatın da görüşünü alarak
stajyere otuz günü aşmamak üzere izin verebilir.
Stajyer, avukatla
birlikte duruşmalara girmek, avukatın mahkemeler ve idari makamlardaki
işlerini yapmak, dava dosyaları ve yazışmaları düzenlemek, baroca
düzenlenen eğitim çalışmalarına katılmak, baro yönetim kurulunca verilen
ve yönetmelikte gösterilecek diğer ödevleri yerine getirmekle
yükümlüdür. Stajyerler, meslek kurallarına ve yönetmeliklerde belirlenen
esaslara uymak zorundadırlar.
Staj Raporları:
Madde 24- (Değişik: 30.01.1979 -
2178/5. mad.)
Staj, Adalet Komisyonunun,
baronun ve yanında çalışılan avukatın gözetimi altında yapılır.
Stajyer hakkında, yanında
staj gördüğü hakimler, Cumhuriyet savcıları tarafından staj durumu,
mesleki ilgisi ve ahlaki durumunu belirten bir belge verilir.
Yanında staj görülen
avukat tarafından, ilk üç ayın bitiminde ve staj süresinin sonunda da
kesin olarak, staj durumunu ve adayın mesleki ilgisi ile ahlaki durumunu
da kapsayan bir rapor verir.
Staj Süresinin Uzatılması:
Madde 25- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/14. mad.)
Baro yönetim kurulu,
stajyer hakkında verilen raporları değerlendirir, gerektiğinde kurul
üyelerinden birini görevlendirmek suretiyle yapılacak inceleme
sonuçlarını da göz önünde tutarak staj bitim belgesinin verilmesine veya
staj süresinin altı aya kadar uzatılmasına karar verebilir.
Yönetim kurulunun bu
kararı kesindir.
Stajyerlerin yapabileceği işler
Madde 26- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/15. mad.)
Stajyerler,
avukat yanında staja başladıktan sonra, avukatın yazılı muvafakati ile
ve onun gözetimi ve sorumluluğu altında, sulh hukuk mahkemeleri, sulh ceza
mahkemeleri ile icra tetkik mercilerinde avukatın takip ettiği dava ve
işlerle ilgili duruşmalara girebilir ve icra müdürlüklerindeki işleri
yürütebilirler.
Bu yetki, staj bitim
belgesinin verilmesi veya staj listesinden silinme ile sona erer.
Stajyerlere Barolarca Yapılacak
Yardım:
Madde 27- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/16. mad.)
Staj süresince stajyerlere
Türkiye Barolar Birliğince kredi verilir.
Ödenecek kredinin
kaynağı; avukatların yetkili mercilere sunduğu vekaletnamelere avukatın
yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar ve bunların
gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birliğince bastırılır. (Değişik
3. cümle: 13.01.2004 - 5043/2. mad.) Yapıştırılacak pulun değeri;
2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçları
bölümünde yer alan vekaletname örnekleri için kullanılan harç
tarifesinin yüzde elli fazlası kadarıdır. (Ek cümle: 13.01.2004 -
5043/2. mad.) Bu şekilde toplanan tüm pul bedelleri malî yönden Sayıştay
denetimine tabidir.
Avukatlarca vekaletname
sunulan merciler, pul yapıştırılmamış veya pulu noksan olan vekaletname
ve örneklerini kabul edemez. Gerektiğinde ilgiliye on günlük süre
verilerek bu süre içinde pul tamamlanmadıkça vekaletname işleme
konulamaz.
Kredi ödemelerinden arta
kalan miktar, meslektaşlara destek ve meslekte gelişmeyi sağlamakta
kullanılır.
Bu kredinin ilke ve
koşulları, kimlere verileceği, miktarı, geri ödeme şekli, geri ödemeden
gelen paralar ile kredi ödemelerinden sonra arta kalan miktarın barolar
ve Türkiye Barolar Birliği arasında dağıtım ve sarf esasları ve diğer
hususlar Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanacak ve
Adalet Bakanlığınca onaylanacak yönetmelikte gösterilir.
Pul bedelleri ile geri
ödemeden gelen paralar ve bunların gelirleri, kredi ödemelerinden arta
kalan miktarın dağıtımı ve sarfı, her yıl Adalet Bakanlığı tarafından ek
4 üncü maddedeki esas ve usullere göre denetlenir.
Sosyal yardım ve dayanışma fonu
Madde 27/A- (Ek: 13.01.2004 - 5043/3.
mad.)
Türkiye Barolar Birliği
nezdinde sosyal güvenlik, sosyal yardım ve dayanışma hizmetlerinde
kullanılmak üzere kaynağı bu Kanunun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında
gösterilen gelirlerin yarısı olan “Sosyal Yardım ve Dayanışma Fonu”
kurulmuştur.
Bu fondan yapılacak
harcamaların esas ve usulleri ile diğer hususlar Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulunca hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak
yönetmelikte gösterilir.
Fon gelirleri ile
harcamaları her yıl Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas
ve usullere göre denetlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Avukatlık Sınavı
Madde 28- (Yeniden Düzenleme:
02.05.2001 - 4667/17. mad.)
Avukatlık sınavı Türkiye
Barolar Birliğince, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezine yaptırılır.
Staj bitim belgesi almamış olanlar sınava kabul edilmezler.
Sınava gireceklerin tespiti
Madde 29- (Yeniden Düzenleme: 02.05.2001
- 4667/18. mad.)
Sınava girecek olanlara,
stajyer listesinde yazılı oldukları baro yönetim kurulunca sınav başvuru
belgesi verilir ve bunların listesi Türkiye Barolar Birliğine
bildirilir.
Avukatlık sınavında altı
defa başarısızlığa uğrayan stajyer bir daha sınava giremez.
Stajyer, haklı ve geçerli
bir mazereti olduğunun Türkiye Barolar Birliğince kabulü dışında staj
bitim belgesinin verildiği tarihten itibaren dört yıl içinde sınava
giriş haklarının tamamını kullanmak zorundadır.
Sınavın şekli ve konuları
Madde 30- (Yeniden Düzenleme: 02.05.2001
- 4667/19. mad.)
Avukatlık sınavının
amacı, stajyerin meslek kuralları bilgisi ile hukuk ilkelerini ve
mevzuat hükümlerini olaylara uygulayabilme yeterliliğini
değerlendirmektir.
Sınav her yıl iki defa
yapılır. Sınav tarihleri bir yılın imkan nispetinde iki eşit kısmına
bölünmesi suretiyle tespit edilir.
Sınav tarihlerinin
tespiti ve duyurulması, sınav konuları, başarı puanı, giderleri gibi
konular Türkiye Barolar Birliğince çıkartılacak yönetmelikte gösterilir.
Sınav sonuçları
Madde 31- (Yeniden Düzenleme: 02.05.2001
- 4667/20. mad.)
Sınav sonuçları, Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından Türkiye Barolar Birliğine,
ilgilinin barosuna ve stajyerlere bildirilir.
Madde 32- (Mülga: 30.01.1979 -
2178/8. mad.)
Madde 33- (Mülga: 30.01.1979 -
2178/8. mad.)
ALTINCI KISIM
Avukatın Hak ve Ödevleri
Genel Olarak:
Madde 34- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/21. mad.)
Avukatlar, yüklendikleri
görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve
onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve
güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen
meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.
Yalnız Avukatların Yapabileceği
İşler:
Madde 35- (Değişik: 26.02.1970 -
1238/1. mad.)
Kanun işlerinde ve hukuki
meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz
bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları
dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün
evrakı düzenlemek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir.
Baroda yazılı avukatlar
birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de
takip edebilirler.
Dava açmaya yeteneği olan
herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat
açabilir ve işini takip edebilir. (Ek: 02.05.2001 - 4667/22. mad.)
Ancak, 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 272 nci
maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla
esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha
fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak
zorundadır. Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara mahallin en
büyük mülki idare amiri tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri
her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler
için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgari ücretin bir aylık brüt
tutarı kadar para cezası verilir. Verilen para cezalarına dair kararlar
ilgililere Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara
karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili sulh
ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar
kesindir. Bu cezalar 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir ve Hazineye gelir
kaydedilir.
Hukuk ve Ceza
Muhakemeleri Usulleri kanunları ile diğer kanun hükümleri saklıdır.
Uzlaşma Sağlama
Madde 35/A- (Ek: 02.05.2001 - 4667/23.
mad.)
Avukatlar dava açılmadan
veya dava açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine
intikal eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleriyle istem sonucu
elde edebilecekleri konulara inhisar etmek kaydıyla, müvekkilleriyle
birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilirler. Karşı taraf bu davete
icabet eder ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma konusunu, yerini, tarihini,
karşılıklı yerine getirmeleri gereken hususları içeren tutanak,
avukatlar ile müvekkilleri tarafından birlikte imza altına alınır. Bu
tutanaklar 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38
inci maddesi anlamında ilam niteliğindedir.
Sır Saklama:
Madde 36-
Avukatların, kendilerine
tevdi edilen veya gerek avukatlık görevi, gerekse, Türkiye Barolar
Birliği ve barolar organlarındaki görevleri dolayısıyla öğrendikleri
hususları açığa vurmaları yasaktır.
Avukatların birinci
fıkrada yazılı hususlar hakkında tanıklık edebilmeleri, iş sahibinin
muvafakatini almış olmalarına bağlıdır. Ancak, bu halde dahi avukat
tanıklık etmekten çekinebilir. (Ek: 02.05.2001 - 4667/24. mad.) Çekinme
hakkının kullanılması hukuki ve cezai sorumluluk doğurmaz.
Yukarıki hükümler,
Türkiye Barolar Birliği ve baroların memurları hakkında da uygulanır.
İşin Reddedildiğinin Bildirilmesi:
Madde 37-
Avukat, kendisine teklif
olunan işi sebep göstermeden reddedebilir. Reddin, iş sahibine
gecikmeden bildirilmesi zorunludur.
İşi iki avukat tarafından
reddolunan kimse, kendisine bir avukat tayinini baro başkanından
isteyebilir.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/25. mad.) Tayin olunan avukat, baro başkanı tarafından belirlenen
ücret karşılığında işi takip etmek zorundadır.
İşin Reddi Zorunluluğu:
Madde 38-
Avukat;
a) Kendisine
yapılan teklifi yolsuz veya haksız görür yahut sonradan yolsuz veya haksız
olduğu kanısına varırsa,
b) Aynı işte
menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olursa,
c) (Değişik:
02.05.2001 - 4667/26. mad.) Evvelce hakim, hakem, Cumhuriyet savcısı, bilirkişi
veya memur olarak o işte görev yapmış olursa,
d) Kendisinin
düzenlediği bir senet veya sözleşmenin hükümsüzlüğünü ileri sürmek durumu
ortaya çıkmışsa,
e) (İptal: Ana. Mah. nin 02.06.1977
tarihli ve E. 1977/43, K. 1977/84 sayılı kararı ile)
f) Görmesi
istenilen iş, Türkiye Barolar Birliği tarafından tespit edilen mesleki
dayanışma ve düzen gereklerine uygun değilse,
Teklifi reddetmek
zorunluluğundadır.
Bu zorunluluk,
avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da
kapsar.
(Üçüncü fıkra iptal:
Ana.Mah.nin 21.01.1971 tarihli ve E.1970/19, K.1971/9 sayılı kararı ile)
(Son fıkra iptal: Ana.
Mah. nin 02.06.1977 tarihli ve E. 1977/43, K. 1977/84 sayılı kararı ile)
Avukatın Dosya Saklaması ve Hapis
Hakkı:
Madde 39-
Avukat, kendisine tevdi
olunan evrakı, vekaletin sona ermesinden itibaren üç yıl süre ile
saklamakla yükümlüdür. Şu kadar ki, evrakın geri alınması müvekkile yazı
ile bildirilmiş olduğu hallerde saklama yükümlülüğü, bildirme tarihinden
itibaren üç ayın sonunda sona erer.
Avukat, ücreti ve yapmış
olduğu giderleri kendisine ödenmedikçe, elinde bulunan evrakı geri
vermekle yükümlü değildir.
Tazminat İsteklerinde Zamanaşımı:
Madde 40-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/27. mad.) İş sahibi tarafından sözleşmeye dayanılarak avukata karşı
ileri sürülen tazminat istekleri, bu hakkın doğumunun öğrenildiği
tarihten itibaren bir yıl ve her halde zararı doğuran olaydan itibaren
beş yıl geçmekle düşer.
Avukatın Vekaletten Çekilmesi:
Madde 41-
Belli bir işi takipten
veya savunmadan isteği ile çekilen avukatın o işe ait vekalet görevi,
durumu müvekkiline tebliğinden itibaren onbeş gün süre ile devam eder.
Şu kadar ki, adli
müzaheret bürosu yahut baro başkanı tarafından tayin edilen avukat,
kaçınılmaz bir sebep veya haklı bir özürü olmadıkça, görevi yerine
getirmekten çekinemez. Kaçınılmaz sebebin veya haklı özürün takdiri
avukatı tayin eden makama aittir.
Bir Avukatın Geçici Olarak
Görevlendirilmesi:
Madde 42-
Bir avukatın ölümü veya
meslekten yahut işten çıkarılması veya işten yasaklanması yahut geçici
olarak iş yapamaz duruma gelmesi hallerinde, baro başkanı, ilgililerin
yazılı istemi üzerine veya iş sahiplerinin yazılı muvafakatini almak
şartıyla, işleri geçici olarak takip etmek ve yürütmek için bir avukatı
görevlendirir ve dosyaları kendisine devir ve teslim eder. (Değişik:
02.05.2001 - 4667/28. mad.) Ayrıca durumu mahkemelere ve gerekli
göreceği yerlere bildirir. Bu hükümler avukatlık ortaklığı hakkında da
kıyasen uygulanır.
Yukarıki fıkrada yazılı
işlere ait kanuni süreler, dosyaların devir ve teslimine kadar işlemez.
Şu kadar ki, bu süre üç ayı geçemez.
(Mülga: 02.05.2001 -
4667/28. mad.)
Kendisine görev verilen
avukat haklı sebepler göstererek bunu reddedebilir. Ret sebeplerinin
yerinde olup olmadığına baro yönetim kurulu karar verir.
Vekalet görevi, temsil
edilen avukatın talimatına bağlı olmaksızın, bu görevi yapan avukatın
sorumluluğu altında yürür. Yapılan işlerin ücretini, kendisine vekalet
olunan avukat öder. Anlaşmazlık halinde ücretin miktarı baro yönetim
kurulu tarafından belirtilir.
Büro Edinme Zorunluluğu:
Madde 43-
Her avukat, levhaya
yazıldığı tarihten itibaren üç ay içinde baro bölgesinde bir büro kurmak
zorundadır. Büronun niteliklerini barolar belirtir.
Bir avukatın birden fazla
bürosu olamaz. Birlikte çalışan avukatlar ayrı büro edinemezler. (Ek:
02.05.2001 - 4667/29. mad.) Avukatlık ortaklığı yurt içinde şube açamaz.
Milletvekilleri, milletvekilliği süresince avukatlık yapamazlar.
Bürosunu veya konutunu
değiştiren avukat yenilerinin adreslerini bir hafta içinde baroya
bildirmek zorundadır.
Avukatların birlikte veya avukatlık
ortaklığı şeklinde çalışmaları
Madde 44- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/30. mad.)
Avukatlar, mesleki
çalışmalarını aynı büroda birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde de
yürütebilirler.
A) Aynı büroda birlikte çalışma
Birlikte çalışma, aynı
baroya kayıtlı birden çok avukatın mesleki çalışmalarını bir büroda
yürütmeleridir. Bu birlikteliğin tüzel kişiliği yoktur, yapılan iş
ticari sayılmaz.
Birlikte çalışan
avukatlardan biri ya da birkaçının ad ve/veya soyadının yanında
(Avukatlık Bürosu) ibaresinin kullanılması zorunludur. Karşılıklı hak ve
yükümlülükler, gelir ve giderlerin paylaşılması, büro yönetimi,
birlikteliğin sona ermesi birlikte çalışanlarca belirlenir ve yazılı
olarak kayıtlı oldukları baroya bildirilir.
B) Avukatlık ortaklığı
Avukatlık ortaklığı, aynı
baroya kayıtlı birden çok avukatın bu Kanuna göre mesleklerini yürütmek
için oluşturdukları tüzel kişiliktir. Avukatlık ortaklığının çalışması
meslek çalışması olup, ticari sayılmaz ve vergilendirme bakımından şahıs
şirketlerine ilişkin hükümler uygulanır. Avukatlık ortaklığının adı, bir
ya da birkaç ortağın ad ve/veya soyadlarına (Avukatlık Ortaklığı)
ibaresi eklenerek belirlenir. Yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı
çerçevesinde Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı avukatlık
ortaklıkları, bu Kanuna ve avukatlık ortaklığı düzenlemesine uygun
olarak kurulmak koşuluyla, yalnızca yabancı hukuklar ve milletlerarası
hukuk konularında danışmanlık hizmeti verebilirler. Bu sınırlama yabancı
avukatlık ortaklığında çalışan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da
yabancı avukatları da kapsar. Bu nev’i avukatlık ortaklıkları için
ortakların baroya kayıtlı olması şartı aranmaz. Bu kuralın uygulanması
mütekabiliyet esasına bağlıdır.
Ana sözleşmesi tip ana
sözleşmeye uygun olarak düzenlenen avukatlık ortaklığı, kurucularının
kayıtlı bulunduğu baro yönetim kurulu tarafından Baro Avukatlık
Ortaklığı Siciline yazılmasıyla tüzel kişilik kazanır. Yazılma istemi,
ancak Kanuna ve tip ana sözleşmeye aykırılık gerekçesiyle
reddedilebilir. Bu durumda 8 inci madde hükümleri kıyasen uygulanır. Ana
sözleşmenin bir örneği Türkiye Barolar Birliğine gönderilir.
a) Ortakların
hak ve borçları
1. Ortaklık
payları ve oranları serbestçe belirlenir. Ortakların payı, ancak ortaklara
veya avukat olan üçüncü kişilere devredilebilir. Ortakların pay devrinin
sözleşme ile yasaklanması veya ortakların pay devrine onay vermemeleri,
mirasçının avukat olmaması ya da ortaklığı kabul etmemesi, ortağın emeklilik
veya sağlık nedenleri ile avukatlığı bırakması, baro levhasından silinmesi,
meslekten çıkması veya çıkarılması, ortaklıktaki payına haciz konulması
halinde ortaklık payı gerçek değeri üzerinden diğer ortaklar tarafından
payları oranında alınır. Bu işlemlerin üç ay içerisinde sonuçlandırılmaması
halinde, yönetmelikteki tasfiye hükümleri uygulanır.
2. Vekaletnameler
ortaklık adına düzenlenir. Ortaklık iş veya davayı takip edecek avukatlara
yetki belgesi verir.
3. Avukatlık
ortaklığı, amacın dışında hak ve mal edinemez, üçüncü kişilerle ortaklık
kuramaz, tüzel kişilerin paylarını alamaz. Ortaklar; birden fazla avukatlık
ortaklığının ortağı olamaz, ortaklığın bürosu dışında büro edinemez ve
bağımsız olarak dava ve iş takip edemezler.
4. Avukatlık
ortaklığı; ortaklarının ve çalışan avukatların ortaklık ile ilgili her
türlü işlem, eylem ve borçlarından dolayı bunlarla birlikte müştereken
ve müteselsilen sınırsız sorumludur. Ortakların ve ortaklıkta çalışan avukatların
mesleki görevlerinden dolayı Avukatlık Kanunu ve meslek kurallarına göre
sorumlulukları saklıdır. Avukatlık ortaklıkları hakkında da bu Kanundaki
disiplin işlem ve cezaları uygulanır.
5. Defter ve
kayıtların tutulmasından ortaklığın yönetim ve temsili ile görevli ortak
sorumludur. Avukatlık ortaklığı; iş ve dava defteri, pay defteri, karar
defteri, gelir-gider defteri ve demirbaş defteri tutmak zorundadır.
b) Uyuşmazlıkların
çözümü
Avukatların birlikte
çalışmalarından veya avukatlık ortaklığında; ortakların kendi aralarında
ve ortaklıkla ilgili her türlü uyuşmazlıklar ile ortaklık pay devir ve
intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü şahıslarla aralarında çıkacak
anlaşmazlıklar, bu Kanunun 167 nci maddesinde tanımlanan hakem kurulu
tarafından, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine göre çözümlenir.
c) Avukatlık
ortaklığı tip ana sözleşmesinde bulunması gereken; ortakların kimlik bilgileri,
ortaklığın unvanı ve adresi, ortaklık payları, ortaklar arasındaki ilişkiler,
iş ve davalarla ilgili iş bölümü, yönetici ortakların yetkileri, ortaklığın
yönetimi ve temsili, ortaklar kurulu, kurulun görev ve yetkileri, gelir
ve giderin paylaşılması, denetim, ortaklıktan çıkma, çıkarılma, pay devri,
ortaklığın sona ermesi, fesih, infisah ve tasfiye gibi hususların esas,
şekil ve şartları Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanıp
Adalet Bakanlığınca onaylanarak Resmi Gazetede ilan edilen yönetmelikte
düzenlenir.
Avukat Bürosunda Çalışabilecek
Kişiler:
Madde 45-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/31. mad.) Avukatlar ve avukatlık ortaklıkları, bürolarında yalnız
avukatlık mesleği için gerekli olan yardımcı elemanları
çalıştırabilirler.
Hakimliğe ve avukatlığa
engel suçlardan biri ile hükümlü olanlar veya avukatlıktan
yasaklananlarla her ne şekilde olursa olsun işbirliği edilemez veya bu
gibiler büroda çalıştırılamaz.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/31. mad.)Yukarıdaki hükümlere aykırı hareket eden avukat, ilk
defasında işten, tekrarında meslekten çıkarma; avukatlık ortaklığı ilk
defasında işten çıkarma, tekrarında ise avukatlık ortaklığı sicilinden
silinme cezası ile cezalandırılır.
İşlerin Stajyer Veya Sekreterle
Takibi, Dava Dosyalarının İncelenmesi Ve Dosyadan Örnek Alma:
Madde 46- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/32. mad.)
Avukat, işlerini kendi
sorumluluğu altındaki stajyeri veya yanında çalışan sekreteri eliyle de
takip ettirebilir, fotokopi veya benzeri yollarla örnek aldırabilir.
Avukatın onanmasını istemediği örnekler harca tabi değildir.
Avukat veya stajyer,
vekaletname olmaksızın dava ve takip dosyalarını inceleyebilir. Bu
inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirilmesi zorunludur.
Vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt veya belgelerin örneği
veya fotokopisi verilmez.
Çekişmeli Hakları Edinme Yasağı:
Madde 47-
Avukat el koyduğu işlere
ait çekişmeli hakları edinmekten veya bunların edinilmesine aracılıktan
yasaklıdır. Bu yasak, işin sona ermesinden itibaren bir yıl sürer.
Birinci fıkra hükmü,
avukatın ortaklarını ve yanında çalıştırdığı avukatları da kapsar.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/33. mad.) Ancak, 164 üncü madde hükmü saklıdır.
Avukata Çıkar Karşılığında İş
Getirme:
Madde 48-
Avukat veya iş sahibi
tarafından vaadolunan veya verilen bir ücret yahut da herhangi bir çıkar
karşılığında avukata iş getirmeye aracılık edenler ve aracı kullanan
avukatlar altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu eylemi yapanlar memur
iseler, verilecek hapis cezası bir yıldan aşağı olamaz.
Avukatların Resmi Kılığı:
Madde 49-
Avukatlar, mahkemelere,
Türkiye Barolar Birliğinin belirteceği resmi kılıkla çıkmak
zorundadırlar.
Baroya ve Avukatlara Ayrılacak Yer:
Madde 50-
Her adalet dairesinde,
bölgesinde bulunduğu baro için, her mahkeme salonunda ve icra dairesinde
ise avukatlar için ihtiyaca yetecek nitelikte yer ayrılması zorunludur.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/34. mad.) Ayrıca her cezaevinde ve kolluk biriminde mesleğin
onuruna ve önemine uygun bir görüşme yeri ayrılır. Bu yerlerin bakım ve
onarımı ilgisine göre Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca yaptırılır.
Danışma Yapılması Uygun Olmayan
Yerler:
Madde 51-
Avukatlar, baroda yazılı
olan bürolarından başka yerlerde, mahkeme salonunda veya adalet
binasının başka bir yerinde iş sahipleri ile hukuki danışmada
bulunmaktan ve iş kabul etmekten yasaklıdırlar.
Yukarıki fıkra hükmü,
avukatın özel olarak çağrıldığı hallerde uygulanmaz.
Dosya Tutmak:
Madde 52-
Avukat, üzerine aldığı
her iş yahut yazılı mütalaasına başvurulan her husus hakkında düzenli
dosya tutmak zorundadır.
Avukat, kendisi
tarafından yazılan veya taslağı yapılan her belgeyi imzalamakla
yükümlüdür.
Görüşmelere Ait Tutanak:
Madde 53-
Avukat, iş için yaptığı
görüşmelerden gerekli saydıklarını bir tutanakla tespit eder. Tutanağın
altı, görüşmede bulunanlar tarafından imzalanır.
Sicil Cüzdanları:
Madde 54-
Levhada yazılı olan her
avukatın bağlı olduğu baroda, Türkiye Barolar Birliğinden gönderilen
örneğe göre düzenlenecek bir sicil cüzdanı bulunur. Bu cüzdan gizlidir;
ancak sahibi veya vekalet vereceği başka bir avukat tarafından her zaman
görülebilir ve gerekli not alınabilir.
Bir barodan diğerine
nakil halinde, cüzdan, nakledilen baro başkanlığına gönderilir.
Reklam Yasağı:
Madde 55-
Avukatların iş elde etmek
için, reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmaları
ve özellikle tabelalarında ve basılı kağıtlarında avukat unvanı ile
akademik unvanlarından başka sıfat kullanmaları yasaktır.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/35. mad.) Bu yasak, ortak avukatlık bürosu ve avukatlık ortaklığı
hakkında da uygulanır.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/35. mad.) Yukarıdaki yasaklara ilişkin esaslar Türkiye Barolar
Birliğince düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.
Örnek Çıkarabilme ve Tebligat
Yapabilme Hakkı:
Madde 56-
Usulüne uygun olarak
düzenlenen ve avukata verilmiş olan vekaletname 52 nci maddede yazılı
dosyada saklanır. Avukat, bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına
uygunluğunu imzası ile onaylayarak kullanabilir. Avukatın çıkardığı
vekaletname örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile
gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.
Asıllarının verilmesi
kanunda açıkça gösterilmeyen hallerde avukatlar, takip ettikleri
işlerde, aslı kendilerinde bulunan her türlü kağıt ve belgelerin
örneklerini kendileri onaylayarak yargı mercileri ile diğer adalet
dairelerine verebilirler.
Aslı olmayan vekaletname
veya diğer kağıt ve belgelerin örneğini onaylayan yahut aslına aykırı
örnek veren avukat üç yıldan altı yıla kadar ağır hapis cezası ile
cezalandırılır.
Avukatlar, vekalet
aldıkları işlerde, ilgili yargı mercii aracılığı ile ve bu yargı
merciinin tebligat konusunda bir kararı olmaksızın, diğer tarafa adli
kağıt ve belge tebliğ edebilirler. Tebliğ edilen kağıt ve belgelerin
birer nüshası, gerekli harç, vergi ve resim ödenmek şartıyla, ilgili
yargı merciinin dosyasına konur.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/36. mad.) Avukatlar veya avukatlık ortaklığı başkasını tevkil etme
yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini kapsayacak şekilde bir
başka avukata veya avukatlık ortaklığına vekaletname yerine geçen yetki
belgesi verebilir. Bu yetki belgesi vekaletname hükmündedir.
(Ek: 02.05.2001 -
4667/36. mad.) Vekaletnameler Türkiye için tek tip olup, vekaletnamenin
biçim ve içeriği Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği
tarafından hazırlanır.
Avukata Karşı İşlenen Suçlar:
Madde 57-
Görev Sırasında veya
yaptığı görevden dolayı avukata karşı işlenen suçlar hakkında, bu
suçların hakimlere karşı işlenmesine ilişkin hükümler uygulanır.
Soruşturmaya Yetkili Cumhuriyet
Savcısı:
Madde 58-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/37. mad.) Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da
baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında
işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının
vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından
yapılır. Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile ve
kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı denetiminde
ve baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. Ağır cezayı gerektiren
suçüstü halleri dışında avukatın üzeri aranamaz.
Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanunu ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun duruşmanın inzibatına
ilişkin hükümleri sakıdır. Şu kadar ki, bu hükümlere göre avukatlar
tutuklanamayacağı gibi, haklarında hafif hapis veya hafif para cezası da
verilemez,
Kovuşturma İzni, Son Soruşturmanın
Açılması Kararı Ve Duruşmanın Yapılacağı Mahkeme:
Madde 59-
58 inci maddeye göre
yapılan soruşturmaya ait dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel
Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli
görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine en
yakın bulunan ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.
Cumhuriyet Savcısı beş
gün içinde, iddianamesini düzenleyerek dosyayı son soruşturmanın
açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere ağır ceza
mahkemesine verir.
İddianamenin bir örneği,
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında
kovuşturma yapılan avukata tebliğ olunur. Bu tebliğ üzerine avukat,
kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya
kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır, gerekirse soruşturma
başkan tarafından derinleştirilir.
Haklarında son
soruşturmanın açılmasına karar verilen avukatların duruşmaları, suçun
işlendiği yer ağır ceza mahkemesinde yapılır. (Ek: 02.05.2001 - 4667/38.
mad.) Durum avukatın kayıtlı olduğu baroya bildirilir.
İtiraz Hakkı:
Madde 60-
59 uncu maddede yazılı
mahkemelerin tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın
açılmasına yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya
sanık tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir.
Bu itiraz, suçun
işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak üzere, itiraz edilen
kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde incelenir.
Ağır Cezayı Gerektiren Suçüstü Hali:
Madde 61- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/39. mad.)
Ağır cezayı gerektiren
suçüstü halinde hazırlık soruşturması, bizzat Cumhuriyet savcısı
tarafından genel hükümlere göre yapılır.
Görevi Savsaklama ve Kötüye
Kullanma:
Madde 62-
Türk
Ceza Kanununun 294 ve 295 inci maddelerinde yazılı hallerden başka (Her
ne şekilde olursa olsun) bu kanun ve diğer kanunlar gereğince avukat sıfatı
ile veya Türkiye Barolar Birliğinin yahut baroların organlarında
görevli olarak kendisine verilmiş bulunan görev ve yetkiyi ihmal veya kötüye
kullanan avukat Türk Ceza Kanunun 230 ve 240 ıncı maddeleri gereğince
cezalandırılır.
Avukatlık Yetkilerinin Başkaları
Tarafından Kullanılmaması:
Madde 63-
Baro levhasında yazılı
bulunmayanlar ve işten yasaklanmış olan avukatlar, şahıslarına ait
olmayan dava evrakını düzenleyemez, icra işlemlerini takip edemez ve
avukatlara ait diğer yetkileri kullanamazlar. Baro levhasında yazılı
bulunmayanlar avukatlık unvanını da taşıyamazlar. (Ek: 02.05.2001 -
4667/40. mad.) Şu kadar ki, baro levhasındaki kaydı yirmi yılı
dolanlardan, bürosunu kapatarak vergi kaydını sildiren avukatlar
durumları hakkında bilgi vermek ve baroya karşı görev ve
yükümlülüklerini yerine getirmek koşuluyla sadece avukat unvanını
kullanabilirler.
(Değişik: 22.01.1986 -
3256/7. mad.) Birinci fıkra hükmüne aykırı eylemde bulunanlar yüzbin
liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezasına ve altı aydan bir yıla
kadar hapis cezasına mahkum edilirler.
(Değişik: 22.01.1986 -
3256/7. mad.) Avukatlık yapmak yetkisini taşımadıkları halde muvazaalı
yoldan alacak devralarak ve kanunların tanıdığı başka hakları kötüye
kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar bir yıldan üç yıla kadar
hapis ve beş yüzbin liradan beşmilyon liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılırlar.
Mahkemeler, icra ve iflas
daireleri ve barolar, bu maddenin kapsamına giren bir olayı öğrenince
Cumhuriyet Savcılığına bildirmek zorundadırlar. Yapılacak kovuşturma
sonucu Cumhuriyet Savcısı tarafından baroya bildirilir.
Baro Yönetim Kuruluna Karşı Özel
Görevler:
Madde 64-
Denetleme ve şikayetle
ilgili meselelerde avukat, bu kanunda gösterilen meslek sırrını saklama
yükümlülüğüne aykırı düşmedikçe, baro başkanına veya yönetim kuruluna
yahut bunlar tarafından görevlendirilen üyelerden birine bilgi vermek ve
istek üzerine dosyaları göndermek, dinlenmek üzere çağırıldığı hallerde
baro başkanı, yönetim kurulu veya bu kurul üyelerinden birinin davetine
uymak zorundadır.
(Değişik: 22.01.1986 -
3256/8. mad.) Birinci fıkrada yazılı zorunluluğa uymayan avukat
hakkında, baro yönetim kurulu, onbin liradan yüzbin liraya kadar para
cezası verebilir. Bu ceza her davet ve isteğe uymama halinde yeniden
verilebilir. Ancak, gönderilen yazıda, davet ve isteğe uymama halinde
para cezası verileceğinin belirtilmiş olması şarttır.
Bu para cezasına karşı,
tebliğinden itibaren onbeş gün içinde, baro disiplin kuruluna itiraz
olunabilir. Baro disiplin kurulunun kararı kesindir.
Yukarıki fıkralar
gereğince hükmedilen para cezaları, bu kanunun disiplin cezalarına
ilişkin hükümlerine göre tahsil edilir ve baroya irat yazılır.
Baro Keseneğini Ödememekte Direnme:
Madde 65- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/41. mad.)
Genel kurulca belirlenen
yıllık kesenek, her yılın Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte
ödenir. Süresi içinde ödenmeyen yıllık keseneğe aylık yüzde beş gecikme
zammı uygulanır.
(Mülga: 14.07.2004 -
5218/2. mad.)
Yıllık keseneği,
tebligata rağmen, kabule değer bir sebep olmaksızın ödememekte direnen
avukatların ve avukatlık ortaklıklarının adları, yönetim kurulu
kararıyla borçlarını gecikme zammıyla ödeyinceye kadar levha ve sicilden
silinir ve durum ilgili yerlere bildirilir. Bu durumda olan avukat ve
avukatlık ortaklıklarının borçları yasal yollardan alınır.
YEDİNCİ KISIM
Baro Levhası ve Avukatlar Listesi
Levhaya Yazılma Yükümlülüğü:
Madde 66-
Her avukat, bölgesi
içinde sürekli olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla,
yükümlüdür.
Bir baro levhasına
yazılmış olan avukat, sürekli olmamak şartıyla, memleketin her yerinde
avukatlık yapmaya yetkilidir.
Avukatlığın Sürekli Olarak Başka
Bölgede Yapılması:
Madde 67-
Bir avukat, levhasında
yazılı bulunduğu baro bölgesi dışında sürekli olarak avukatlık eder veya
disiplin cezası gerektiren bir eylemde bulunursa, o yer barosu yönetim
kurulu tarafından bu konuda düzenlenecek tutanak, gereken işlem yapılmak
üzere, avukatın levhasında yazılı olduğu baroya gönderilir.
Başka Baroya Nakil:
Madde 68-
Bir barodan diğer baroya
nakil hakkındaki istekler, levhasına yazılmak istenen baro yönetim
kuruluna yazı ile yapılır.
Nakil dilekçelerine hangi
belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağı
yönetmelikte gösterilir.
Nakille İlgili İnceleme ve İstemin
Kabulü:
Madde 69-
Nakil isteği ile
başvurulan baronun yönetim kurulu, istekte bulunan avukat hakkında
gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar ve özellikle
avukatın disiplin kovuşturması altında olup olmadığını, ödenecek borcu
bulunup bulunmadığını levhasına yazılı olduğu barodan sorar. Disiplin
kovuşturmasının sonuçlanmasından veya avukatın baroya borçlarını
ödemesinden evvel hiçbir işlem yapılamaz.
Nakil isteminin kabulü
halinde verilecek karar, nakledilen baro yönetim kurulu tarafından
Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın ayrıldığı baroya derhal
bildirilir.
Nakil İsteminin Reddi:
Madde 70-
Nakil isteminin,
levhasına yazılmak için başvurulan baroca reddi halinde, nakil isteğinde
bulunan avukat, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren onbeş gün
içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
Baro yönetim kurulu,
nakil isteminin baroya varışı tarihinden itibaren bir ay içinde bir
karar vermezse istem reddedilmiş sayılır. Bu halde bir aylık sürenin
bitiminden itibaren onbeş gün içinde ilgili, Türkiye Barolar Birliğine
itiraz edebilir.
Türkiye Barolar
Birliğinin itiraz üzerine vereceği kararlar kesin olup bu kararlara
karşı ilgili tarafından İdari Yargı Merciine başvurulabilir.
Türkiye Barolar Birliği
itiraz dilekçesinin varışı tarihinden itibaren üç ay içinde bir karar
vermezse itiraz reddedilmiş sayılır.
Türkiye Barolar Birliği
itirazın kabulü hakkındaki kararını, avukatın naklettiği ve ayrıldığı
barolara derhal bildirir.
Levhadan ve avukatlık ortaklığı
sicilinden silme
Madde 71- (Değişik: 02.05.2001 -
4667/42. mad.)
Levhadan silme ve
avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararını avukatın veya avukatlık
ortaklığının kayıtlı olduğu baronun yönetim kurulu verir.
Bu karardan önce avukatın
yazılı cevabı istenmekle birlikte kendisinin dinlenmesi veya dinlenmek
üzere yapılan çağrıya süresi içinde uymamış olması şarttır. Avukatlık
ortaklığı hakkında da karar verilmesi için ortaklık tarafından
görevlendirilecek bir ortağın dinlenmesi veya yapılan çağrıya uyulmamış
olması gereklidir.
Levhadan
ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararı gerekçeli olarak verilir.
Bu karara karşı avukat veya avukatlık ortaklığı tebliğ tarihinden itibaren
onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. Türkiye Barolar
Birliğinin itiraz üzerine verdiği kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı
tarihten itibaren iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya karar
onaylandığı takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı
kararları bir daha görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye
Barolar Birliğine geri gönderir. Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye Barolar
Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde
onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar Birliği
tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir. 8 inci maddenin altıncı ve yedinci
fıkraları hükümleri burada da kıyasen uygulanır.
Levhadan ve avukatlık
ortaklığı sicilinden silme kararı kesinleşinceye kadar ilgili avukat
veya avukatlık ortaklığı avukatlık faaliyetini devam ettirme hakkına
sahiptir. Şu kadar ki; levhadan silme ve avukatlık ortaklığı sicilinden
silme kararı kesinleşinceye kadar avukatın veya avukatlık ortaklığının
görevini sürdürmesinde sakınca görülmesi halinde baro yönetim kurulunun
istemi ile baro disiplin kurulu avukatı veya avukatlık ortaklığını
geçici olarak işten yasaklayabilir.
Levhadan Silinmeyi Gerektiren
Haller:
Madde 72-
Aşağıdaki hallerde avukatın
adı levhadan silinir:
a) Avukatlığa
kabul için bu kanunun aradığı şartların sonradan kaybedilmiş olması,
b) Ruhsatnamenin
verildiği tarihte onun verilmemesini gerekli kılan sebeplerin varlığının
sonradan tespit edilmiş bulunması,
c) (Değişik:
02.05.2001 - 4667/43. mad.) Üç ay içinde baro bölgesinde bir büro açılmamış
olması veya büronun kapatılmış yahut baro bölgesi dışına nakledilmiş bulunması,
uyarıya rağmen kayıtlı olduğu baro dışında sürekli olarak avukatlık yapan
avukatın çalışmasını sürdürdüğü baroya kaydını yaptırmaması,
d) (Değişik:
02.05.2001 - 4667/43. mad.) Baro ve Türkiye Barolar Birliği yıllık keseneklerinin
veya staj kredilerinin tebligata rağmen geri ödenmemesi,
e) Avukatın,
meslekten isteği ile ayrılmış olması,
f) Topluluk
sigortası primlerinin topluluk sözleşmesinde gösterilen zamanlarda ödenmemesi,
g) (Ek: 22.01.1986
- 3256/9. mad.) 10 uncu maddedeki engele rağmen levhaya yazılmış olması.
(Ek fıkralar: 22.01.1986
- 3256/9. mad.):
Şu kadar ki, staj
sırasında mesleğin onuru ile bağdaşması mümkün olmayan işler müstesna
olmak üzere, 11 inci maddede sayılan işlerden biri ile uğraştığı,
ruhsatnamenin verildiği tarihten itibaren 5 yıl geçtikten sonra
anlaşılan avukat, staj süresi içinde elde ettiği ödemelerin veya
gelirlerin tutarının üç katını Baroya ödediği takdirde levhaya yeniden
yazılır.
Baroya bildirilen büro
terk edilmiş ve yenisi bildirilmemiş ise, 71 inci maddeye göre avukatın
dinlenmek üzere çağırılmasından vazgeçilebilir.
Levhaya Yeniden Yazılma Hakkı:
Madde 73-
72 nci maddeye göre
levhadan silinmeyi gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden avukat,
levhaya yeniden yazılmak hakkını kazanır. Şu kadar ki, baro yönetim
kurulu, gerekli gördüğü hallerde, sebeplerini de açıklamak suretiyle,
levhaya yeniden yazılma talebinde bulunanı, ilk yazılmaya esas olan
şartların hepsinin veya bir kısmının varlığını ispatla zorunlu
tutabilir.
Ruhsatname verilmesi
hükmü ayrık olmak üzere, bu kanunun 7, 8 ve 9 uncu maddeleri levhaya
yeniden yazılma istemlerinde de kıyas yolu ile uygulanır.
Levhaya yeniden
yazılmasına evvelce dahil olduğu baro tarafından karar verilen avukattan
yeniden giriş keseneği alınmaz.
Bir daha yazılmamak üzere levhadan
silinme:
Madde 74-
Cezai veya disipline
ilişkin bir karar sonunda meslekten çıkarılanlarla 5 inci maddenin (a)
bendinde yazılı suçlardan kesin olarak hüküm giyenlerin ruhsatnamesi
baro yönetim kurulunca geri alınarak iptal ve adları bir daha yazılmamak
üzere levhadan silinir.
Bu işlerin uygulanması,
kararın kesinleşmiş olmasına bağlıdır.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/44. mad.) Baro yönetim kurullarının bu maddeye dayanarak verdiği
karara karşı avukat, kararın kendisine tebliği tarihinden itibaren onbeş
gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. Türkiye Barolar
Birliğinin itiraz üzerine verdiği kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı
tarihten itibaren iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya karar
onaylandığı takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı
kararları bir daha görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte
Türkiye Barolar Birliğine geri gönderir. Geri gönderilen bu kararlar,
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen
kabul edildiği takdirde onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır;
sonuç Türkiye Barolar Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir.
8 inci maddenin altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri burada da kıyasen
uygulanır.
Avukatlar Listesi:
Madde 75- (Değişik birinci fıkra:
22.01.1986 - 3256/10. mad.)
Baro yönetim kurulu üç
yılda bir bölgesi içinde bulunan ve baro levhasında yazılı olan bütün
avukatların bir listesini son yılın 31 Aralık tarihine kadar düzenler.
Listeye her avukatın alfabe sırasıyla adı, soyadı, büro ve konut adresi
yazılır. (Değişik: 02.05.2001 - 4667/45. mad.) Birlikte çalışan
avukatların büroları ve avukatlık ortaklıkları listede ayrıca
belirtilir. Levhadaki değişiklikler her yıl sonunda düzenlenecek ek
listede gösterilir.
Bu listenin düzenlenme
şekli Türkiye Barolar Birliğince tespit edilir.
Listenin düzenlenmesinden
sonra baro levhasına yazılanlara yeni listenin düzenlenmesine kadar
kullanılacak geçici bir belge verilir.
Listeden Anayasa
Mahkemesine, Yüksek Mahkemelere, Adalet Bakanlığına, Türkiye Barolar
Birliğine, diğer barolara, baronun bölgesi içinde bulunan mahkemelerle
Cumhuriyet Savcılıklarına, en büyük idare amirine, diğer yargı
mercilerine, noterlere ve icra ve iflas dairelerine yeteri kadar
gönderilir.
SEKİZİNCİ KISIM
Barolar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Baroların Kuruluş ve Nitelikleri:
Madde 76-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/46. mad.) Barolar; avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek
mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlakını, saygınlığını,
hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların
ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel
kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu
kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.
(Değişik: (18.06.1997 -
4276/3. mad.) Barolar, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/46. mad.) Protokolde barolar, İl Cumhuriyet Başsavcısının yanında
yer alır.
Baronun Kurulması,
Organlarının Görevden Uzaklaştırılması ve Görevlerine Son Verilmesi:
Madde 77-
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/47. mad.) Bölgesi içinde en az otuz avukat bulunan her il
merkezinde bir baro kurulur. Kurulmuş olan barolarda avukat sayısının
otuzun altına düşmesi halinde de ikinci fıkra hükmü uygulanır.
(Değişik:
02.05.2001 - 4667/47. mad.) Baro kurulmayan yerlerin en yakın baroya bağlanmasına
veya bunların birleştirilerek bir baro kurulmasına ve merkezlerinin belirlenmesine
Türkiye Barolar Birliği karar verir. Türkiye Barolar Birliği yeni kurulacak
baro bölgesinde bürosu bulunan levhaya kayıtlı avukatların listesini düzenleyerek
bunlardan en kıdemli avukatı, yeni baroyu kurmakla görevlendirir. Görevli
avukatın seçeceği ve başkanlığını yapacağı dört kişilik kurucu kurul en
geç altı ay içinde yeni baronun kuruluşunu tamamlar ve Türkiye Barolar
Birliğine bildirir. Baro yönetim kurulunun yedekleri ile birlikte istifa
etmesi halinde baroyu üç ay içinde seçime götürmek kaydıyla aynı kurul
oluşturulur.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/47. mad.) Barolar, kuruluşlarını Türkiye Barolar Birliğine
bildirmekle tüzel kişilik kazanırlar.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/47. mad.) Türkiye Barolar Birliği, kuruluşu Adalet Bakanlığına
bildirir.
(Değişik: 18.06.1997 -
4276/4. mad.) Amaçları dışında faaliyet gösteren barolar ile Türkiye
Barolar Birliği sorumlu organlarının görevlerine son verilmesine ve
yerlerine yenilerinin seçilmesine, Adalet Bakanlığının veya bulundukları
yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk
mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir ve dava
en geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen
organların yerine en geç bir ay içerisinde yenileri seçilir. Yeni
seçilenler eskilerin süresini tamamlarlar.
Adalet Bakanlığının bu
Kanun uyarınca baro organlarının işlemleri hakkında onay mercii olarak
verdiği kararları görevli baro organları aynen yerine getirmekle
yükümlüdürler. Bakanlık kararını idari yargı merciinin yürütmenin
durdurulmasına veya esasına ilişkin kararı veya kanuni bir sebep
olmaksızın yerine getirmeyen veya eski kararda direnme niteliğinde yeni
bir karar veren veya kanunun zorunlu kıldığı işlemleri Bakanlığın
uyarısına rağmen yerine getirmeyen baro organları hakkında da yukarıdaki
fıkralar hükümleri uygulanır.
Görevlerine son verilen
organ üyelerinin kanunda yazılı ceza sorumlulukları saklıdır. Bu
organların yukarıdaki fıkra gereğince görevlerine son verilmesine neden
olan tasarrufları hükümsüzdür.
(Değişik: 18.06.1997 -
4276/4. mad.) Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini
veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde
gecikmede sakınca varsa, barolar ile Türkiye Barolar Birliği, vali
tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı, yirmidört
saat içinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz
saat içinde açıklar, aksi halde, bu idari karar kendiliğinden
yürürlükten kalkar.
Göreve son verme ve
görevden uzaklaştırma hükümleri Baro Genel Kurulu hakkında uygulanmaz.
Görevlerin Parasız Oluşu ve Bir
Kişide Birleşemeyecek Görevler:
Madde 78-
Baro başkanlığı,
başkanlık divanı, yönetim, denetleme ve disiplin kurulları üyelikleri
ile baro menfaatlerini gözetme, temsil ve savunma hususunda avukatlara
verilen işler ücretsiz görülür.
Yolculuk ve ikamet
giderleriyle diğer zaruri giderler baro kasasından ödenir.
Baro başkanlığı, baro
yönetim ve disiplin kurulu üyelikleri ve denetçilik bir kişide
birleşemez.
(Değişik: 02.05.2001 -
4667/48. mad.) Şu kadar ki, levhada yazılı avukat sayısı kırktan az olan
barolarda disiplin kurulu üyeliği ile denetçilik bir kişide
birleşebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Baroların Organları
Organlar:
Madde 79-
Baroların organları şunlardır:
1. Baro genel
kurulu,
2. Baro yönetim
kurulu,
3. Baro başkanlığı,
4. Baro başkanlık
divanı,
5. Baro disiplin
kurulu,
6. Baro denetleme
kurulu,
I - Baro Genel Kurulu:
Kuruluşu:
Madde 80-
Baro genel kurulu,
baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan
kurulur.
Görevleri:
Madde 81-
Genel Kurulun görevleri
şunlardır:
1. Yönetim, disiplin ve denetleme
kurulları üyeleri ile baro başkanını ve Türkiye Barolar Birliği
delegelerini seçmek,
2. (Değişik:
02.05.2001 - 4667/49. mad.) Levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların
giriş keseneğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avukatlık
ortaklıkları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıllık keseneğini de,
avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatlık ortaklıkları için en
az onbin en çok kırkbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet
memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar
oranında tespit etmek ve bunların ö