CMK TANITIM
CMK
GEREĞİNCE YAPILAN HUKUKİ YARDIMA İLİŞKİN ÖDENEN AVUKATLIK ÜCRETİ VE
DİĞER GİDERLERİN GERİ ALINMASINA AİT YÖNERGE (GERİ ALMA YÖNERGESİ)
AMAÇ
Madde 1- Bu yönergenin amacı Barolarca müdafii ve vekil olarak atanan
avukatlara ödenen ücret ve görevin ifası için yapılan harcamaların geri
alınmasıdır.
Kapsam
Madde 2 - Bu yönergenin kapsamı Barolarca müdafii ve vekil olarak atanan
avukatlara ödenen ücret ve görevin ifası için yapılan harcamaların geri
alınmasına yönelik usul ve esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu yönerge CMK Yürürlük ve Uygulanma Şekli Hakkında 5320
sayılı Kanunun 13.maddesinin 1. fıkrası ile 1136 sayılı Avukatlık
Kanununun 110.maddesinin Türkiye Barolar Birliğine yüklediği görev ve
yetkiye dayanarak çıkartılmaktadır.
Geri Alma
Madde 4 -Türkiye Barolar Birliği CMK gereğince yapılan hukuki yardımlara
ilişkin ödemeleri tahsil etmek amacıyla kendisi takip yapabileceği gibi,
kendilerince uygun görülmesi halinde barolara veya vekalet verilecek
avukatlara da yaptırabilir. Bu konuda Türkiye Barolar Birliği Yönetim
Kurulu yetkilidir.
Geri Almanın Esasları
Madde 5 -Yargılama giderleri ile mahkum olan sanıklardan müdafii ve
vekile ödenen ücreti ödeyebilecek durumda olanlara 4.madde hükümlerine
göre rücu edilebilir.
Madde 6 - Baroca görevlendirilen avukat ileride geri almanın
sağlanabilmesini teminen ilişikte yer alan formu doldurur. Formun
eksiksiz doldurulması avukat ücretinin ödenme koşuludur.
Madde 7 - Sanıklar hakkında icra takibine girişilmeden önce, ödemeleri
gereken avukat ücreti ve yapılan masraf kendilerine tebliğ edilir ve
onbeş gün içinde belirtilen miktarı ödemeleri istenir. Belirtilen süre
içinde ödemede bulunmayan ya da muhtarlıktan alınacak fakirlik belgesi,
sosyal güvenlik kurumlarından alacakları iştirakçi olmadıklarını
gösterir belge ve belediye emlak dairelerinden alınacak emlak vergisi
mükellefi olmadıklarını gösterir belge ve defterdarlıklardan alacakları
gelir vergisi mükellefi olmadıklarını gösterir belge gibi belgelerle
ödeme gücü olmadığını kanıtlayamayan sanıklar hakkında icra takibine
girişilir.
Madde 8 -Geri almaya ilişkin takip ve işlemler sonunda tahsil edilen
miktar Türkiye Barolar Birliği’nin CMK hesabına gönderilir.
01.12.1992 tarihinde yürürlüğe giren 3842 sayılı değişik yasayla CMUK’ta
yapılan değişiklikle yakalanan kişi veya sanık soruşturmanın her hal ve
derecesinde bir veya birden fazla Müdafii'nin hukuki yardımından
faydalanabilir hükmü ve yakalanan kişi ve sanık Müdafii seçebilecek
durumda olmadığını beyan ederse talebi halinde, eğer yakalanan kişi veya
sanık 18 yaşını bitirmemiş yahut sağır veya dilsiz veya kendini
savunamayacak kadar malul olur ise talebi aranmadan Baro tarafından
kendisine bir müdafii tayin edilir hükmü ile Müdafii tayin
yetkisi Baroya verilmişti.
Hakkari Barosu, yasanın baroya verdiği bu yetkiyi daha hızlı ve sağlıklı
kullanmak amacı ile bünyesinde CMUK Uygulama Servisi’ni oluşturmuştu.
01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren yeni Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK)
gereğince; Şüpheli veya sanığın 18 yaşı doldurmamış ya da sağır veya
dilsiz veya kendisini savunamayacak derede
malul olması ve bir müdafii de bulunmazsa (m.150/2), Üst sınırı en az
beş yıl hapis cezasını gerektiren suçların soruşturma ve kovuşturma
aşamalarında (m.150/3), Gözaltına alınan yakalananın Sulh Ceza
Hâkimliğindeki sorgusunda (m.91/6), Şüpheli veya sanık hakkında
tutuklama istenildiğinde taktirde (m.101/3), Şüpheli veya sanık
hakkında tutukluluk süresinin uzatılması istenmesi halinde (102/3), CMK
151/3-4 uyarınca tutuklu veya hükümlünün seçilen veya atanan
müdafisinin görevden yasaklanması halinde (m.151/5), Davranışları
nedeniyle, hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini
tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın duruşma salonundan çıkarılması ve
bir müdafii bulunmaması halinde (m.204), Kaçak sanık hakkında duruşma
yapılabilen hallerde (m.247/4), Şüpheli veya sanığın gözlem altına
alınmasına karar verilmeden önce (m.74/2) istem aranmaksızın ve müdafi
seçebilecek durumda olmadığını beyan ederek müdafi talebinde bulunan
şüpheli veya sanığın istemi halinde (m.150/1), Soruşturma evresinde
ifadeyi alan merciin veya sorguyu yapan hakimin, kovuşturma evresinde
mahkemenin talebi üzerine Baro tarafından CMK Uygulama Servisi
bünyesindeki Sanık Hakları Servisince müdafi görevlendirmesi
yapılmaktadır.(m.156/1)
Aynı zamanda 18 yaşını doldurmamış, sağır veya dilsiz ya da meramını
ifade edemeyecek derecede malul olan ve bir vekilde bulunmayan mağdur,
şikayetçi, suçtan zarar gören ve katılanlara
(m.234/2, m.239/2) istem aranmaksızın ve vekili yoksa istem halinde
(m.234/1a)3, 234/1b)5, 239/1) Soruşturma evresinde ifadeyi alan merciin
veya sorguyu yapan hakimin, kovuşturma evresinde mahkemenin talebi
üzerine Baro tarafından CMK Uygulama Servisi bünyesindeki Mağdur
Hakları Servisince vekil görevlendirmesi yapılmaktadır.(m.156/1)
Ayrıca soruşturma ve kovuşturma evresinde fail ile mağdur arasında
uzlaşma işlemlerini idare etmek, tarafları
bir araya getirerek bir sonuca ulaşmalarını sağlamak üzere, fail ve
mağdurun bir avukat üzerinde anlaşamadıkları takdirde, bir veya birden
fazla avukatın uzlaştırıcı olarak görevlendirilmesinin Baro’dan
istenilmesi halinde, Baro tarafından CMK Uygulama Servisi bünyesindeki
Uzlaşma Servisince uzlaştırıcı avukat görevlendirmesi yapılmaktadır
(m.253/4)
CMK Uygulama Servisi 24 saat açık olup, karakol, savcılık ve
mahkemelerden gelen avukat taleplerini
karşılamaktadır. CMK Uygulama Servisi zaman içinde kendini geliştirmiş
ve uygulamada yer alan avukatların özverili çalışması ile yalnız gelen
taleplere avukat göndermekle kalmayıp yapılan
hukuka aykırı işlemleri izlemek ve bunlarla mücadele etmek
konusunda da çalışmalar yapmıştır. Bu arada CMK Uygulama Servisine
başvurarak çalışmak isteyen avukatlar ile uygulamada halen çalışan
avukatlar, dönem içinde meslek içi eğitim çalışmaları yaparak gelişmeler
karşısında sürekli bilgilerini yenilemektedirler.
Uygulamada soruşturma aşamasında sıkça
rastlanan hukuka aykırı işlemlerin (gözaltı süresinin aşılması, işkence
ve kötü muamele v.s.) önüne geçebilmek, Mağdurların mağduriyetinin bir
an önce giderilmesini sağlamak amacı ile servise gelen talepler hızla
değerlendirilmekte ve en kısa süre içinde şüpheli/sanık veya Mağdur/şikayetçilerin
bulunduğu yere ulaşarak hukuki yardımda bulunmaktadırlar.
Baromuzun CMK uygula merkezinde Hakkari Merkez 13 Yüksekova CMK
temsilciliğinde 18 Şemdinli ilçesinde 3 avukat görev almaktadır.
|
